Zdolne bestie te Kossaki!

Jeśli chodzi o naszą rodzimą historię nie darzę jakoś specjalną sympatią okresu XX-lecia międzywojennego. Natomiast jeśli chodzi o literaturę (szczególnie poezję) i inne dziedziny sztuki to wręcz przeciwnie - lubię Iłłakowiczównę, Dąbrowską, Wierzyńskiego i Dołęgę-Mostowicza, kocham Makuszyńskiego, Tuwima, Gałczyńskiego i  Leśmiana a szczerym uwielbieniem darzę siostry Kossakówny - Marię Pawlikowską-Jasnorzewską oraz Magdalenę Samozwaniec. Szczególnie bliska jest mi ta druga pisarka - mam w domu sporą kolekcję jej książek do których często i chętnie wracam.

W tych dniach udało mi się wreszcie przeczytać ostatnią książkę Magdaleny Samozwaniec (wydana już po śmierci pisarki) a mianowicie "Zalotnicę niebieską", która jest biografią a zarazem zbiorem wielu mniej znanych wierszy oraz korespondencji jej starszej siostry Marii.

Książka opowiada o życiu poetki - od dzieciństwa w krakowskiej Kossakówce, poprzez trzy małżeństwa aż do śmierci w dalekim i obcym Manchesterze. Na kartach biografii spotkać można wielu wybitnych artystów z którymi połączyła Pawlikowską przyjaźń bądź tylko współpraca artystyczna, wspominane są również ważne wydarzenia których była świadkiem - tak kulturalne jak i polityczne.
Najwięcej miejsca poświęciła autorka drugiemu małżeństwu Lilki (tak najbliżsi nazywali Marię) z Janem Gwalbertem Pawlikowskim. Związek ten miał ogromny wpływ na twórczość Marii - poznała bowiem Jasia-Gwasia będąc jeszcze żoną Władysława Bzowskiego i początkującą poetką. Magdalena Samozwaniec snuje wspomnienia o tej niezwykle romantycznej i zakazanej miłości, opisuje starania czynione w celu unieważnienia ślubu kościelnego z Bzowskim i wreszcie ukazuje banalny koniec tego uczucia. Emocje towarzyszące tym wszystkim perypetiom uczuciowym zaowocowały najpiękniejszymi wierszami poetki, w których odbiły się kolejne etapy jej związku z Pawlikowskim.

Jeżeli ktoś czytał "Marię i Magdalenę" (recenzja TUTAJ) to z pewnością zauważy sporo powtórzeń - jest to chyba oczywiste, wszak obydwie książki opowiadają o tych samych osobach. Bo chociaż "Zalotnica niebieska" z założenia jest książką o starszej Kossakównie to jednak nie byłoby Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej bez jej najbliższych - siostry Magdaleny, brata Jerzego, matki Marii z Kisielnickich i wreszcie ojca Wojciecha oraz dziadka Juliusza. To największy chyba artystyczny klan w naszej historii (bo doliczyć do niego trzeba jeszcze bratanicę Wojciecha pisarkę Zofię Kossak-Szczucką) a w każdym razie największy jeśli chodzi o Kraków - trzy pokolenia malarzy, poetka, satyryczka i powieściopisarka oraz pisarka historyczna...

Nie pozostaje nic innego tylko powtórzyć za Tadeuszem Boyem-Żeleńskim: "Zdolne bestie te Kossaki!"

Lichotko - gdzie jesteś?

Wygląda na to, że ze skowronka przeistaczam się powoli w sowę - dopiero w godzinach wieczornych mam czas na przegląd Waszych blogów i ewentualną twórczość własną. Chociaż jak już odrobię szkolną pańszczyznę (znaczy się uzupełnię dokumentację) to mam nadzieję wrócić do normalnego trybu życia.

Planowałam sobie koniec wakacji z serią Poczekajkową Katarzyny Michalak ale książki gdzieś tajemniczo przepadły razem ze Sklepikiem i Poziomką... Jak wrócą to chyba potraktuje je jak rękopisy średniowieczne i przykuję do nocnej szafki łańcuchem - zobaczymy czy znów uda im się oddalić w siną i nieprzeniknioną dal.

Ale nie ma tego złego co by na dobre nie wyszło - przeczytałam wreszcie "Dożywocie" Marty Kisiel, które akurat wróciło z wizyty u różnych krewnych i znajomych Królika.

Książkę kupiłam już jakiś czas temu zachęcona entuzjastycznymi opiniami na różnych blogach oraz w BiblioNETce. I jak to u mnie najczęściej jest odłożyłam na półkę, bo miałam jakieś pożyczone książki, które trzeba był przeczytać na przedwczoraj a z własnymi nie ma pośpiechu. Ale wreszcie przyszła pora na zaznajomienie się z powieściowym debiutem Marty Kisiel. 

Konrad Romańczuk, wschodząca sława polskiej literatury dosyć niespodziewanie dziedziczy dom - położoną na odludziu Lichotkę. W testamencie jest co prawda mowa o jakichś dożywotnikach, jednak nimi się nowy właściciel specjalnie nie przejmuje. Zrywa z dotychczasowym miejskim życiem, z projektem na narzeczoną w osobie niejakiej Majki też zrywa, wynajmuje mieszkanie koledze i rusza do swojego nowego domu. Gdy jest już niemal u celu psuje mu się samochód, więc ostatnie dwa kilometry przebywa na piechotę w nieziemskim upale i wreszcie jego umęczonym oczom ukazuje się Lichotka - willa, raczej z tych pokracznych, ozdobiona dodatkowo gotycką wieżyczką. Przy bramie Konrad spotyka tymczasowego opiekuna obiektu - Szymona Kusego i jest to pierwsza i ostatnia w miarę normalna osoba związana z tym domem. Jak się bowiem okazuje w domu zamieszkuje Anioł Stróż kolejnych właścicieli o wdzięcznym imieniu Licho - uczulony na pierze, przez co wiecznie zasmarkany wielbiciel porządków, Szczęsny - dwustuletnie widmo panicza - samobójcy, romantycznego poety i mistrza robótek ręcznych, Krakers - pradawny potwór z otchłani, który uwielbia kulinarne wyzwania i karmi mieszkańców domu oraz Zmora - kocica, bez jakiegoś widocznego talentu za to z niezwykle ostrymi pazurami. Stan osobowy uzupełniają cztery utopce zasadniczo zamieszkujące w stawie ale nie gardzące też znajdującą się na parterze łazienką. 

Wszystkie te postacie to dożywotnicy Konrada, chociaż biorąc pod uwagę fakt, że Romańczuk z natury rzeczy jest istotą śmiertelną zaś  tamci nie mają takich ograniczeń to może raczej on jest dożywotnikiem w Lichotce...

Dawno już się tak świetnie nie bawiłam przy czytaniu, a wybuchy śmiechu wstrząsały pogrążonym we śnie domem. Książka ma szybką akcję i sympatycznych bohaterów a napisana jest barwnym językiem. Widać, że autorka świetnie się bawiła tworząc kolejne komplikacje na które napotykają mieszkańcy Lichotki. Odkładając zakończoną lekturę czułam ogromny niedosyt - ja chcę jeszcze więcej przygód Licha, Konrada i Szczęsnego... Pozostaje mi tylko mieć nadzieję, że Marta Kisiel wróci do swoich bohaterów i powstanie kontynuacja "Dożywocia".

Ale zanim to nastąpi serdecznie zachęcam do przeczytania tej książki - mam nadzieję, że po zakończeniu lektury pomyślicie podobnie jak ja - gdzie jesteś Lichotko? Tak chciałabym w tobie zamieszkać...                                                                                                                               

TOP10 - bohaterowie literaccy z którymi chcielibyśmy się zaprzyjaźnić

Top 10 to akcja, przy okazji której raz w tygodniu ma blogu pojawiają się różnego rodzaju rankingi, dzięki którym czytelnicy mogą poznać bliżej blogera, jego zainteresowania i gusta. Jeżeli chcesz dołączyć do akcji - w każdy piątek wypatruj nowego tematu na dany tydzień.

Dziś przyszła pora na... Dziesięciu bohaterów książkowych, z którymi chcielibyśmy się zaprzyjaźnić!

Moje zestawienie jest typowo damskie, bo jak to już pisałam u Klaudyny jakoś nie wierzę w przyjaźń między kobietą a mężczyzną... Mam kilku kolegów, naprawdę świetnych facetów, jednak przyjaciółka to przyjaciółka. Poza tym trochę głupio zwierzać się jednemu panu, że czujemy coś więcej do innego pana, albo rozważać z nim jakieś problemy, nazwijmy to zdrowotne... A już z pewnością na całodzienne buszowanie po sklepach to tylko z inną przedstawicielką rodzaju żeńskiego można się wybrać;)

Anna Eliot 

W przeciwieństwie do innych postaci wymyślonych przez Jane Austen bohaterka "Perswazji" to już nie podlotek czy młoda dziewczyna a dojrzała kobieta. Inteligentna, zrównoważona - uważam, że byłaby wspaniałą przyjaciółką z którą można porozmawiać o wszystkim, ale można także pomilczeć na każdy temat.

Baśka Wołodyjowska

Hajduczek z "Pana Wołodyjowskiego" to wulkan energii z którym nie można się nudzić. Niespecjalnie lubi typowo kobiece zajęcia (podobnie jak ja), woli natomiast ruch i przygodę więc nie byłoby nam nigdy nudno. Ale jest również lojalna i wierna wobec swoich bliskich - a to jedne z najważniejszych cech przyjaźni.

Elizabeth Bennet

Lizzy z "Dumy i uprzedzenia" Jane Austen to jedna z moich ulubionych postaci literackich i wydaje mi się, że byłybyśmy wspaniałymi przyjaciółkami. A biorąc pod uwagę inteligencję i poczucie humoru panny Bennet to nawet spotkanie przy konwencjonalnej herbatce nie byłoby nudne.

Eowina

Księżniczka Rohanu z "Władcy Pierścieni" J.R.R. Tolkiena - odważna, wierna i lojalna, w obronie swoich najbliższych gotowa na wszystko. A jeszcze do tego miłośniczka koni...
No i do Aragorna mogłybyśmy sobie razem powzdychać...

Gabrysia Borejko

Ulubiona postać z "Jeżycjady" Małgorzaty Musierowicz. Twardo stąpająca po ziemi najstarsza Borejkówna, która jest przy tym zatwardziałą optymistką i dobrym duchem nie tylko dla rodziny ale i dla wszystkich osób z którymi się styka - taka przyjaciółka to Skarb przez duże "S".

Gabrysia Szczęśliwa

Zastanawiałam się, którą z postaci wykreowanych przez Katarzynę Michalak lubię najbardziej i po baaaardzo długim namyśle doszłam do wniosku, że bohaterka "Lata w Jagódce" wygrywa o milimetry z Patrycją z "Poczekajki".
Dlaczego? Bo podziwiam Gabrysię, która miała sto tysięcy powodów, żeby stać się zgorzkniałą, złośliwą i okropną babą a jednak nie zrobiła tego, co więcej pomimo swoich problemów nie przechodziła obojętnie wobec nieszczęścia innego człowieka.

Joanna

Zwariowana bohaterka powieści Joanny Chmielewskiej ma w sobie podobno wiele cech samej autorki, dlatego takie a nie inne zdjęcie tu zamieściłam.
Z Joanną nie można się nudzić i każda, nawet najbardziej prozaiczna czynność może być wstępem do niesamowitej przygody. Jedyne co mnie troszkę razi w tej postaci to nagminne palenie papierosów, no ale w przyjaźni od czasu do czasu trzeba iść na kompromis i wybaczać różne "grzeszki".

Joanna Stirling

Ukochana bohaterka z ukochanej książki. Joasia z "Błękitnego zamku" to wspaniała, choć niedoceniana przez swoją rodzinę, dziewczyna. Podziwiam ją za to, że potrafiła w pewnym momencie zawalczyć o siebie i swoje szczęście.
A ponieważ bardzo lubi czytać to z pewnością tematów do rozmów nam by nie zabrakło.

Karen Blixen

Czytając autobiograficzne "Pożegnanie z Afryką" podziwiałam Karen za jej odwagę i determinację, za to, że potrafiła się odnaleźć w tak niezwykłych dla siebie warunkach, że nigdy się nie poddała i że nie była obojętna na drugiego człowieka.
To jedna z najciekawszych bohaterek o jakich czytałam i przyjaźń z nią wniosłaby wiele do mojego życia.

Pollyanna Whitter 

Bohaterka dwóch książek E. H. Porter to niezwykle optymistyczna osóbka. Jej "gra w zadowolenie" wiele razy pomogła mi w trudnych sytuacjach życiowych - bo w każdym wydarzeniu można znaleźć jakiś pozytywny element.

Stosik na rozpoczęcie roku szkolnego

Dopadło mnie niechciejstwo jakieś totalne a dołożyła się do tego jeszcze papierologia związana z rozpoczęciem roku szkolnego. Ogólnie papierzysk nie lubię, wiecznie o czymś zapominam, coś mi ginie i muszę tworzyć je od nowa - podziwiam swoją drogą mojego dyrektora, że jeszcze ani razu za 7 lat nie wyszedł z nerw w stosunku do mojej osoby i mojego podejścia do szkolnej dokumentacji... Zeszły rok był w miarę luźny, ale w tym roku mam przyjemność być wychowawczynią klasy IB liczącej... 27 osób. No dziki tłum...

Ale nie o tym miało być. Oto niewielki liczebnie, ale całkiem sympatyczny stosik z tego tygodnia:

Od góry:

• "Rodzina Wenclów. Wspólnik" L. Najdecka - wygrana w urodzinowym konkursie na blogu u Magdy. Zwracam uwagę na zakładkę, która wystaje z książki - to również prezent od Magdy. Dziękuję:)
• "Nie ufaj nikomu" G. Hurwitz - do recenzji z Valkirii
• "Długi weekend" W. Hagen - j.w. - właśnie czytam.

Nie wiem czy widać - w tle jest dym, to nie pożar u sąsiada, ale dowód na to, że już jesień się zbliża, bo na wsi kopią ziemniaki...

 A łodygi się oczywiście pali i w takim ognisku piecze się ziemniaki. Pyszota:)

Największy brylant w koronie Królowej Kryminału

Nie czytałam jeszcze wszystkich powieści autorstwa Agathy Christie ale sądzę, że nie pomylę się zbytnio wyrażając pogląd, że jedną z najlepszych jej książek, lub zgoła najlepszą, jest "Dziesięciu Murzynków" lub jak kto woli "I nie było już nikogo" bo pod takim tytułem poznałam tę książkę.

Bohaterami jest 10 osób, które pewnego dnia spotykają się w pięknej willi na niewielkiej wyspie należącej... no właśnie już od początku wszystko jest niezwykle tajemnicze począwszy od właściciela domu. Ośmiu gości i dwójka służących nie zetknęli się nigdy dotąd ze sobą ani z osobą, która ich zaprosiła. Gospodarz jest nieobecny ale wszystko na wyspie jest przygotowane na przyjęcie gości. Kiedy wszyscy spotykają się na kolacji ich uwagę przykuwa niezwykła dekoracja - 10 małych figurek odnoszących się do dziecięcego wierszyka o Murzynkach, z których każdy zginął gwałtowną śmiercią - co więcej w każdym pokoju znajduje się tekst tego wiersza.

Podczas posiłku następuje niezwykłe wydarzenie - pojawia się głos, który oskarża wszystkie przebywające na wyspie osoby o różnorodne zbrodnie. Zbrodnie za które osoby te uniknęły kary... 

I w ten sposób tajemnica zaczyna mieszać się z grozą, która rośnie kolejnego dnia kiedy okazuje się, że jedna z osób nie żyje a ze stołu zniknął jeden Murzynek...

Uczciwie trzeba powiedzieć, że początek książki nieco mnie znudził - biorąc pod uwagę dosyć dużą liczbę bohaterów, których chociaż pokrótce należało przedstawić przez pierwsze kilka stron trzeba się po prostu przebić - przyznam się, że w pewnej chwili występujące postacie zaczęły mi się mylić. Trwało to jednak tylko chwilę a kiedy już zawiązała się konkretna akcja nie mogłam się oderwać od książki

To chyba pierwszy przeczytany przeze mnie kryminał gdzie do samego końca nie miałam pojęcia kto, dlaczego i przede wszystkim jak popełnił kolejne morderstwa. Książka ta różni się od zdecydowanej większości utworów Królowej Kryminału - nie ma tutaj detektywa (ani zawodowca, ani amatora) natomiast zbrodnie odbywają się niemal na naszych oczach potęgując napięcie i nastrój grozy.

Zdecydowanie polecam wszystkim wielbicielom powieści kryminalnych aczkolwiek odradzam czytania w nocy i w pustym domu...

"Nie zawrócę" - wyniki losowania

Tak na szybko, bo wybywam i nie wiem o której wrócę. Przepraszam, że bez zdjęcia ale aparat udał się na wędrówkę z moim siostrzeńcem i jeszcze nie wrócił do bazy:(

Do losowania zgłosiło się 9 osób spośród których ręka mojego dziecka wybrała Patrycję.

Gratuluję i proszę o namiary potrzebne do wysyłki.

Jak jeden książę chciał rządzić a drugi wręcz przeciwnie

Rozbicie dzielnicowe w Polsce to okres, kiedy władza centralna zostaje osłabiona (czasami wręcz zanika) natomiast w siłę i znaczenie rośnie rycerstwo. I od rycerstwa coraz częściej zależy kto ma władzę (lub jej pozory) i mieszka na wawelskim wzgórzu.

Kolejna książka J.I. Kraszewskiego pt. "Stach z Konar" opowiada o takiej właśnie sytuacji kiedy to rycerstwo ziemi krakowskiej zrzuca z tronu krakowskiego Mieszka III Starego a powołuje nań jego młodszego brata Kazimierza, któremu historia nada później przydomek Sprawiedliwego.

Kim jest tytułowy Stach z Konar? Otóż trafiłam gdzieś na anegdotę związaną z Kazimierzem Sprawiedliwym - lubił on ponoć grywać w kości o wysokie stawki. Pewnego razu jeden z jego rycerzy przegrał do władcy potężną sumę pieniędzy i w rozpaczy zafundował swojemu księciu prawy prosty... Po niewczasie opamiętał się co zrobił i uciekł. Kiedy go odnaleziono i doprowadzono do Kazimierza zamiast spodziewanego wyroku śmierci otrzymał przebaczenie i nagrodę za to, że uświadomił księciu, że władca nie może powierzać żadnych spraw przypadkowi.

Ta anegdota stała się podstawą stworzenia postaci Stacha - z tym, że tutaj otrzymuje on co prawda przebaczenie lecz zostaje wygnany. Wraca jednak i pod przybranym nazwiskiem stara się chronić księcia i robi wszystko aby doprowadzić do objęcia przez Kazimierza  tronu krakowskiego.

Akcja książki rozpoczyna się wiosną 1177 roku kiedy to rycerstwo małopolskie pod wodzą wojewody Szczepana Pobożanina (przydomek pochodzi od nazwy herbu Pobóg) i biskupa Gedki z rodu Gryfitów powstaje przeciwko władzy zwierzchniej trzeciego z kolei syna Bolesława Krzywoustego - Mieszka. Kraszewski opisuje go jako zawziętego okrutnika, którego urzędnicy na czele z wielkorządcą Kietliczem łupią tak rycerstwo jak i kmieciów, planującego nawet podporządkowanie sobie duchowieństwa. Jego przeciwieństwem jest książę sandomierski Kazimierz - człowiek cichy, bogobojny (chociaż wrażliwy na niewieście wdzięki), miłujący księgi i uczone dysputy. Tego to człowieka postanawiają osadzić na tronie zbuntowani ziemianie. Kazimierz wzbrania się jak może przed tym niechcianym zaszczytem, ukrywa się w klasztorze w Sulejowie a kiedy już zostaje odnaleziony to trzeba go do Krakowa transportować niemal na siłę a po dotarciu tam jego otoczenie nie spuszcza go z oka aby czasem nie uciekł. 

Kraszewski w opisie braci i stosunków między nimi opierał się na kronice Wincentego Kadłubka, który żył współcześnie do opisywanego konfliktu, jednak będąc związanym z kancelarią Kazimierza Sprawiedliwego jest źródłem conajmniej wątpliwym jeśli chodzi o obiektywizm. Prawda jak to najczęściej bywa w takich wypadkach jest gdzieś pośrodku - ani Mieszko nie był takim wcieleniem zła ani Kazimierz aniołem w ludzkiej skórze...

"Stach z Konar" to największa objętościowo książka Kraszewskiego z jaką spotkałam się do tej pory. I wydaje mi się, że niektóre opisy są zbyt długie a kilka scen mógł sobie autor spokojnie darować - skróciłoby to książkę o ok. 1/3 - wersja którą ja czytałam to ponad 600 stron formatu B5 z bardzo drobnym drukiem...

Aczkolwiek gwoli sprawiedliwości przyznać trzeba, że akcja jest dosyć wartka a i bohaterowie też ciekawi. I przy okazji bohaterów przyszło mi do głowy coś takiego: mam wrażenie, że naszemu drogiemu JIK-owi jakaś kobieta mocno dopiekła w czasie gdy pisał tę książkę. Różne bowiem niewieście portrety znam z jego dzieł, ale tak zdecydowanie negatywnej postaci jak Dorota z Tęczyna jeszcze nie spotkałam. Jeśli dodamy do tego szereg nadzwyczaj niepochlebnych uwag o rodzie niewieścim w ogóle to wnioski nasuwają się same...