Była ta prohibicja czy jej nie było?

16 stycznia 1920 roku, po zaledwie dwunastogodzinnej debacie, Izba Reprezentantów Kongresu Stanów Zjednoczonych przegłosowała wpisanie do konstytucji kolejnej poprawki, a Senat zatwierdził ją w jeszcze krótszym czasie. Co prawda prezydent Woodrow Wilson skorzystał z prawa veta, ale jego odrzucenie zajęło deputowanym  tylko kilka minut. I tak oto XVIII poprawka stała się faktem dokonanym. 

Czego dotyczyło prawo, które uchwalono w tak niespotykanie szybkim tempie? Otóż XVIII poprawka wprowadzała na terenie całego kraju obowiązkową prohibicję. Od tej pory wypicie drinka groziło bliskim spotkaniem z miejscowym sędzią, gorzelnik mógł trafić na 3 lata do więzienia, a recydywistom zasądzano odpowiednio wyższe wyroki.

Zwolennicy ustawy prohibicyjnej uważali, że jest to najlepszy sposób na utrzymanie obywateli w trzeźwości i odnowę moralną społeczeństwa. Niestety, bardzo szybko mieli się przekonać, że zakazany owoc smakuje najlepiej i Amerykanie zamiast ograniczyć spożycie napojów wyskokowych zaczęli pić na potęgę...

Nowy Jork to kolejna, po Paryżu i Berlinie, stolica, która stała się bohaterką sygnowanej przez PWN serii "Metropolie retro".
Autorką książki "Nowy Jork zbuntowany: Miasto w czasach prohibicji, jazzu i gangsterów" jest Ewa Winnicka - dziennikarka, reporterka, autorka m.in. "Londyńczyków", dwukrotna laureatka Grand Press, jednej z najbardziej prestiżowych nagród w branży dziennikarskiej.

Na początku ubiegłego wieku Nowy Jork jawił się jako miasto sukcesu i wielkich możliwości. Po 1918 roku tysiące emigrantów z wyniszczonej Wielką Wojną Europy wsiadało na statki płynące do Ameryki aby tam szukać szczęścia i dostatku. Niestety ich nadzieje rozwiewały się bardzo często już w chwili kiedy stanęli przed urzędnikiem imigracyjnym - przeprowadzano badania lekarskie, sprawdzano światopogląd kandydatów na obywateli, a po 1920 roku nawet umiejętność czytania i pisania. Ci, którym udało się przejść przez tę selekcję mogli ruszać na poszukiwanie pracy i mieszkania. Wielu emigrantów nie znało języka swej nowej ojczyzny więc nic dziwnego, że starali się zamieszkać wśród rodaków - tworzyły się więc w mieście swego rodzaju etniczne getta, w których prym wiodły co bardziej przedsiębiorcze jednostki, a stąd już tylko niewielki krok do przestępczości zorganizowanej.

Dla powoli rozwijających się gangów prohibicja była przysłowiową kurą znoszącą złote jajka. Powstają nielegalne pijalnie alkoholu, tworzą się kanały przerzutowe, którymi przemyca się alkohol z zagranicy, zaczynają działać tajne destylarnie i rozlewnie - interes kwitnie, bo szaleństwo alkoholowe ogarnia wszystkich, a po mocne trunki sięgają nawet osoby, które w normalnych warunkach poprzestałyby na kieliszku wina do obiadu. Prohibicja wpływa również na rozluźnienie obyczajów - kobiety (zarówno mężatki jak i młode dziewczęta) też chcą przeżyć dreszczyk ekscytacji związany z zakazaną rozrywką i towarzyszą mężczyznom w wyprawach do tajnych lokali. A kiedy już tam się znajdą sączą koktajle, palą papierosy, słuchają jazzowych zespołów i kpią z surowych zasad moralnych, którym hołdowały ich matki i babki. Policja i politycy też szybko dostrzegają zyski płynące z XVIII poprawki - prawie każde sumienie może uśpić odpowiednio gruby plik zielonych banknotów...

Nowy Jork czasów prohibicji pije i bawi się przy dźwiękach najmodniejszych przebojów, gospodarka kwitnie, giełdowi gracze pomnażają swoje zasoby i nikt nie przypuszcza, że kraj stoi na skraju wielkiego kryzysu, który rozpocznie się po tzw. "czarnym czwartku" czyli krachu na nowojorskiej giełdzie w dniu 24 października 1929 roku. Ogólnokrajowy zakaz produkcji i spożywania napojów alkoholowych przetrwa jeszcze cztery lata i dopiero wprowadzona 5 grudnia 1933 roku XXI poprawka do konstytucji dała władzom poszczególnych stanów możliwość zniesienia prohibicji.

Ewa Winnicka, opierając się na bogatym materiale źródłowym, prześledziła w swojej książce kilkanaście lat z dziejów miasta i jego mieszkańców, zarówno tych bogatych, jak i biedaków. Ukazała mechanizmy władzy, spektakularne awanse i niemniej widowiskowe upadki polityków i szefów gangów, sporo miejsca poświęciła ludziom kultury i sztuki, oraz działaczom społecznym, którzy starali się wstrząsnąć sumieniem narodowym ukazując ogrom biedy w nowojorskich slumsach.
Ważną rolę w tej książce odgrywa jej strona wizualna - kilkaset fotografii stanowi wspaniałe dopełnienie tekstu oraz dodatkowe źródło wiedzy o mieście, które w latach dwudziestych ubiegłego wieku stało się jedną z największych światowych metropolii.

Warto sięgnąć po tę książkę i lepiej poznać historię i niezależnego ducha miasta, pooddychać atmosferą tamtych lat, pospacerować śladami Francisa Scotta Fitzgeralda i Lucky'ego Luciano, zajrzeć do słynnego Cotton Clubu i na Broadway. Można, aczkolwiek nie ma takiego obowiązku, odbywać tę podróż w towarzystwie jakiegoś wymyślnego drinka - wszak nas nie obowiązuje prohibicja.

Julian Tuwim wielkim poetą był (i nie tylko)

Jednym z patronów ubiegłego roku był Julian Tuwim - 27 grudnia 2013 roku minęło dokładnie 60 lat od śmierci poety. 

Juliana Tuwima przedstawiać nikomu nie trzeba, bo z jego twórczością stykamy się od wczesnego dzieciństwa - "Lokomotywa", "Ptasie radio", "Słoń Trąbalski" czy "Bambo" to od wielu lat ulubione wiersze polskich dzieci, dorastając zachwycamy się cudownie lirycznym "Wspomnieniem" a poloniści w szkołach średnich pomagają nam zachwycić się "Kwiatami Polskimi" czy "Balem w operze". Dodam jeszcze, że Julian Tuwim oprócz wierszy pisał również teksty piosenek (m.in. "Miłość ci wszystko wybaczy" z repertuaru Hanki Ordonówny czy "Pomarańcze i mandarynki" wykonywane przez Marka Grechutę), libretta, teksty kabaretowe i rewiowe.

W związku z obchodami Roku Tuwima pojawiło się kilka wydawnictw z nim związanych - zarówno dla dorosłych jak i dla dzieci. Dzięki pewnej sympatycznej biblionetkowiczce mogliśmy z Piotrkiem przeczytać dwie książeczki wydane z tej właśnie okazji.

Agnieszka Frączek jest językoznawcą, germanistką i leksykografem, a oprócz swoich całkiem poważnych zajęć związanych z pracą na Uniwersytecie Warszawskim pisze również książki dla dzieci. Spod jej ręki wyszła w ubiegłym roku biografia Juliana Tuwima (a właściwie jej fragment opisujący dzieciństwo przyszłego poety) przeznaczona dla najmłodszych czytelników a nosząca tytuł "Rany Julek! O tym jak Julian Tuwim został poetą".

Już słyszę te jęki rozpaczy - biografie są nuuudne... 

Możliwe, ale z pewnością nie dotyczy to tej książki. Nie znajdziecie tu bowiem spisu dat, które koniecznie trzeba zapamiętać, ani peanów na temat wzorowego zachowania i wyjątkowych wyników w nauce przyszłego mistrza słowa. Nie ma w niej też stu tysięcy nazwisk osób, które miały szczęście otrzeć się o przyszłego poetę, nie znajdziecie także uczonych analiz jego pierwszych młodzieńczych utworów.

Wiemy już czego nie ma, a zatem co jest? Jest historia o tym jak mały Tuwim hodował w domu zaskrońce i jaszczurki, która to działalność nie znalazła zrozumienia u dorosłych, jest opisany mało chwalebny epizod, kiedy nękany niepowodzeniami szkolnymi Julek postanowił uciec z domu i wyjechać do Ameryki (na nieszczęście pieniędzy starczyło mu tylko na bilet do Sieradza), są również mrożące krew w żyłach opisy pirotechnicznych eksperymentów wykonywanych na kuchennym taborecie i wiele innych historii. 

Julian Tuwim, którego poznajemy na kartach tej książki to zwykły chłopak, łobuziak skory do psot i wylęgarnia najbardziej zwariowanych pomysłów.

W książce znajdują się wiersze wzorowane na najpopularniejszych utworach Tuwima, więc dodatkową atrakcją dla młodego czytelnika może być rozpoznawanie co było pierwowzorem poszczególnych tekstów.

Druga z przeczytanych przez nas książek nosi tytuł "Tuwimowo" i jest antologią utworów współczesnych polskich pisarzy tworzących dla dzieci. Wśród autorów znajdziemy m.in. Wandę Chotomską, Joannę Papuzińską, Natalię Usenko, Pawła Beręsewicza, Marcina Brykczyńskiego i Michała Rusinka.

Zebrane w tomie wiersze mają jedną wspólną cechę - inspirowane są poezją Juliana Tuwima. I tak Marcin Brykczyński proponuje jazdę rowerem jako alternatywę podróży pociągiem ciągniętym przez lokomotywę, Andrzej Strąk opowiada historię słonia, który gra na trąbce i ma kłopoty z pamięcią a Michał Rusinek opisuje perypetie pani Ewki, która zgubiła... soczewki.

Czytając wiersze zamieszczone w tej książce miałam nieodparte wrażenie, że ich autorzy świetnie się bawili tworząc swoje historie, a my z Piotrkiem też mieliśmy kilka godzin (tym razem młody człowiek był lektorem, więc trochę nam zeszło) doskonałej zabawy.

Obydwa tomy wydane zostały przez Wydawnictwo Literatura - to moje kolejne w ciągu ostatnich miesięcy spotkanie z książkami, które wyszły z tej oficyny i przy okazji chciałam napisać kilka słów o stronie edytorskiej. Książki wydane są niezwykle starannie, na dosyć grubym papierze, szyte a nie klejone, w twardych okładkach - bez problemu wytrzymają długotrwały kontakt z dziecięcymi rękami. Jednak tym, co zdecydowanie wyróżnia to wydawnictwo na tle innych jest szata graficzna - oryginalne, kolorowe, współgrające z tekstem ilustracje cieszą oko, a przy okazji kształtują dziecięce poczucie estetyki.

Polecamy:) 

PS. Nie mogłam sobie odmówić - dwa niesamowite utwory, które wyszły spod ręki Juliana Tuwima:

Mam trzy latka...

Ten post miał się pojawić wczoraj, ale wróciłam ze szkół bez jakichkolwiek sił żywotnych...

Wobec tego z pewnym opóźnieniem ogłaszam trzecią rocznicę powstania "Lektur wiejskiej nauczycielki".

Przez te trzy lata przeczytałam i zrecenzowałam całą masę książek, nawiązałam mnóstwo sympatycznych znajomości - zarówno wirtualnych, jak i realnych, brałam udział w różnych ciekawych projektach tworzonych przez innych blogerów - ogólnie fajnie było:) Przewinęło się kilka współprac, aczkolwiek to raczej niewielki wycinek tego co tutaj prezentuję.

Mam nadzieję, że sił i zapału starczy mi na kolejne lata...

A przy okazji zapraszam na mały konkurs urodzinowy:)

1. Organizatorem konkursu i fundatorem nagród jest właścicielka tego kawałka blogosfery, czyli ja.
2. Konkurs trwa od dzisiaj czyli od 13.01.2014 r. do 3.02.2014 r. do godz. 24.00.
3. Warunkiem uczestnictwa jest zgłoszenie się pod tym postem i zaproponowanie mi jakiejś ciekawej książki, która powinna trafić w moje czytelnicze gusta.
4. W zgłoszeniu proszę podać, która nagroda was interesuje - można wybrać więcej niż jedną.
5. Osoby nieposiadające bloga proszę o pozostawienie adresu mailowego.
6. Zwycięzców wybierze mój prywatny program losujący. Jego decyzja jest ostateczna.
7. W wypadku braku kontaktu ze zwycięzcami przewiduję dogrywkę.
8. Nie ma potrzeby lubić bloga, obserwować, lajkować czy co tam jeszcze, ale jeśli ktoś zechce poinformować o konkursie u siebie to będę wdzięczna za reklamę.

A teraz nagrody (tytuły podlinkowane są do moich opinii o tych książkach):

1. "Bezdomna" K. Michalak

2. "Koniec pieśni" W. Zembaty

3. "Pieśń Aborygenki" R. Moriarty

4. "Zemsta" S. Osbourne

Bezkresny ocean zamknięty w kaczym stawie

Neil Gaiman to jeden z najpopularniejszych współczesnych pisarzy fantasy, autor licznych powieści, opowiadań i komiksów, z których kilka doczekało się ekranizacji (co jeszcze zwiększyło jego popularność). W ubiegłym roku ukazały się w Polsce dwie jego książki - "Na szczęście mleko..." (recenzja TUTAJ) przeznaczone dla najmłodszych czytelników oraz "Ocean na końcu drogi" dla nieco starszych wielbicieli literatury. Narratorem i zarazem głównym bohaterem tej drugiej książki jest czterdziestoletni mężczyzna, który wspomina wydarzenia, które miały miejsce niedługo po jego siódmych urodzinach.

Domek gdzieś na prowincji, a w nim rodzina - siedmioletni chłopiec, dwa lata młodsza siostra, mama i tato. Nie bogato, ale i nie biednie, tato pracuje, mama zajmuje się domem, chłopiec chodzi do szkoły. Jeden z pokoi jest wynajmowany, bo każdy grosz się przyda - aktualny lokator to górnik opali, który wrócił do kraju po kilkuletnim pobycie za granicą. Pewnego dnia lokator kradnie samochód taty i odjechawszy kilkaset metrów od domu popełnia w nim samobójstwo. Ta śmierć stanie się początkiem niesamowitych wydarzeń, w których niepoślednią rolę odegrają trzy tajemnicze mieszkanki farmy leżącej nad niewielkim stawem przy końcu wiejskiej drogi.

Powieść Gaimana tylko na pierwszy rzut oka wydaje się prostą historią - chłopiec przypadkowo umożliwia pradawnej bestii przejście do naszego świata, a następnie staje z nim do walki, aby uchronić swoją rodzinę (i oczywiście cały świat przy okazji). Jednak oprócz typowo baśniowych motywów jest w tej książce coś jeszcze. Główny bohater jest dzieckiem niezwykle wrażliwym i bardzo samotnym. Posunęłabym się nawet do stwierdzenia, że jego rodzina jest dysfunkcyjna: dominujący i posuwający się do przemocy ojciec, uległa matka, faworyzowana siostrzyczka - to wszystko sprawia, że kiedy nadchodzi godzina próby, chłopiec musi stawić czoło nie tylko tajemniczemu potworowi, ale również najbliższym. Walczy z własnym strachem, przeżywa chwile zwątpienia, ale się nie poddaje, stara się naprawić zło, które wyrządził.

"Ocean na końcu drogi" to piękna, choć bardzo smutna baśń o samotności i poświęceniu, o dojrzewaniu i podejmowaniu wyzwań, o odpowiedzialności i odwadze, o jasnych i ciemnych stronach naszego serca. To magiczna opowieść (choć samej magii jest w niej niewiele) z krainy marzeń i fantazji  dla wszystkich tych, którzy mają w sobie dziecięcą wiarę w to, że każde zło można naprawić.

Zapraszam do lektury.  

Książkę przeczytałam dzięki uprzejmości Księgarni Gandalf

Weronika i jej matki

O tym, że została adoptowana Weronika Tuszyńska wiedziała już dawno, jednak rodzice twierdzili, że jej matka zmarła przy porodzie. Całe swoje trzydziestoletnie życie spędziła w Warszawie, tu skończyła studia prawnicze i rozpoczęła pracę zawodową. Jest singielką i nie ma w planach zakładania rodziny, aczkolwiek od dwóch lat jest luźno związana z Piotrem, kolegą z firmy. 

Perfekcyjnie poukładane i zaplanowane życie Weroniki przestaje istnieć w wieczór Wszystkich Świętych. Z przypadkiem znalezionego listu dowiaduje się, że jej biologiczna matka żyje w niewielkiej podgórskiej miejscowości. Kobieta rusza w podróż do Bieniawy...

"Wszystkie moje matki" to debiutancka powieść Luizy Piotrowicz wydana w 2010 roku nakładem wydawnictwa Replika. Powieść przeczytałam tylko i wyłącznie dzięki DKK, bo biorąc pod uwagę burobrązową, niespecjalnie ładną okładkę w oko ta książka raczej nie wpada.

Wiadomość o matce jest dla Weroniki szokująca jeszcze pod jednym względem - dowiaduje się, że Martyna urodziła ją w szpitalu psychiatrycznym, w którym przebywała z powodu parafrenii. Tak więc z obawami co do osoby matki łączy Weronika strach przed ewentualną chorobą psychiczną zakodowaną gdzieś w genach.

Pierwsze wrażenie nie jest najlepsze - Martyna to stara wiejska kobieta a jej dom jest zaniedbany i brudny. Weronika ma nadzieję poznać prawdę na temat okoliczności swojej adopcji i, być może, dowiedzieć się czegoś więcej na temat samej siebie i swoich korzeni. Nie jest to proste - Martyna nie ułatwia jej zadania, co więcej młoda kobieta ma coraz silniejsze wrażenie, że powoli popada w obłęd.

Pobyt w Bieniawie to dla Weroniki doskonała okazja na podróż w głąb swojej psychiki, na poznanie samej siebie - tej prawdziwej, a nie tylko cienkiej powłoki prezentowanej otoczeniu. Weronika początkowo broni się przed tym procesem, nie chce dokonywać wiwisekcji własnej duszy, jednak w końcu dociera do niej, że bez tej bolesnej, ale niezbędnej operacji nie będzie w stanie normalnie funkcjonować.

"Wszystkie moje matki" to, moim zdaniem, książka zahaczająca o realizm magiczny - przeszłość miesza się z teraźniejszością, Weronika miewa wizje i niezwykle sugestywne sny, a z tego co mówi Martyna wynika, że kobiety z ich rodu są obdarzone pewnymi niezwykłymi umiejętnościami i widzą to co dla innych jest ukryte. Z tego powodu są odrzucane przez środowisko i dominującym uczuciem w ich życiu jest samotność.

Mam dosyć poważne problemy z jednoznaczną oceną tej książki - miejscami świetna, ale zdarzają się fragmenty przegadane, nie wnoszące nic do fabuły. Sama postać Weroniki też nie do końca przekonująca - ale być może ta jej zmienność ma za zadanie uwiarygodnić targające nią emocje? Nie ustrzegła się autorka pewnych powtórzeń, a już z krwawieniami, które nękają główną bohaterkę to poważnie przesadziła... 

Pomimo pewnych wad ma ta książka jednak pewien potencjał, dlatego z pewnym wahaniem, ale jednak polecam (aczkolwiek nienachalnie).

Zofia, Herman i Gienio - wspaniała trójka rusza do akcji

W pewnym mieście, przy bocznej ulicy, stoi niewielki domek. Właścicielem jest co prawda Duży, ale najważniejszymi osobami w domu są Zofia, Herman i Gienio. Wspaniała trójka świetnie się rozumie, pomimo, że różnią się charakterami, potrafią się świetnie zorganizować i pokazać Dużemu, kto tu tak naprawdę rządzi. 

Przywódcą grupy jest zdecydowanie Zofia, która ma dominującą osobowość, stoickie podejście do życia i otaczającego świata, oraz rozmaite artystyczne talenty, niestety zupełnie niedoceniane przez pozostałych domowników. 

Gienio lubi ryzyko, przez co często wplątuje się w rozmaite przykre historie, jest również zwolennikiem niekonwencjonalnych rozwiązań piętrzących się przed nim problemów. Uważnie też słucha (od czasu do czasu) tego co mówi Duży i wtedy kiedy mu to odpowiada wyłapuje wszystkie jego niekonsekwencje.

Herman jest z jednej strony "najsłabszym ogniwem", bo wielu rzeczy się boi, a kiedy schowa się ze strachu to ciężko go namówić aby wyszedł, ale równocześnie jest bardzo lojalny wobec Gienia i towarzyszy mu właściwie we wszystkich jego przedsięwzięciach. 

Co jeszcze można dodać do tej charakterystyki? No oczywiście , nie napisałam najważniejszego - Zofia, Herman i Gienio są kotami.

Autorem trzyczęściowej serii o przygodach "Wspaniałej Kociej Trójki" jest Tomasz Trojanowski - nauczyciel, autor książek dla dzieci i dziennikarz, laureat Nagrody Literackiej im. Kornela Makuszyńskiego za rok 1998 (za "Kocie historie").

Chociaż głównymi bohaterami książeczek są koty, to czytając te opowieści mojemu synkowi nie mogłam się oprzeć wrażeniu, że są one bardzo ludzkie. Mają wady i zalety, mają poglądy na wiele spraw, czasem wykazują się pewną naiwnością, ale zdecydowanie częściej błyskają inteligencją i Duży wcale nie ma z nimi łatwo. A kiedy w drugim tomie do trzech muszkieterów dołącza mała Julka (córeczka Dużego) robi się jeszcze ciekawiej.

Koty posiadają zdolność mówienia ludzkim głosem, ale nie wszyscy mogą je usłyszeć - to przywilej zarezerwowany tylko dla domowników i  najbliższych przyjaciół.

Książki pisał pedagog, więc siłą rzeczy jest w nich sporo dydaktyzmu, chociaż uczciwie trzeba przyznać, że jest bardzo starannie zakamuflowany i młody odbiorca raczej go nie zauważy. Co ważne, dorośli nie są tu nieomylni, a dziecko ma prawo wyrażać swoje zdanie. Jak to w życiu pomysły Julki bywają niekiedy całkiem z Księżyca, ale rodzice starają się wytłumaczyć jej swoje stanowisko, jeśli są zmuszeni odmówić wykonania jej planu.
Oprócz kociej trójki w książce jest spora grupa zwierzęcych bohaterów drugo i trzecioplanowych, którzy odwiedzają dom Dużego i wprowadzają w nim jeszcze większe, o ile to możliwe, zamieszanie.

Książka jest zabawna, akcja poszczególnych opowiadań jest wartka, a wyraziści i niezwykle pomysłowi bohaterowie zapewniają doskonałą rozrywkę dla dzieci, ale i dla rodziców.

Dodam jeszcze, że wszystkie trzy części "Kocich Historii" wydane zostały również w wersji audio, a lektorem jest Jarosław Boberek. Słyszałam tylko pierwszy tom, ale uważam, że jest to bardzo dobra interpretacja i jeżeli ktoś nie ma czasu (lub ochoty) czytać dziecku albo nie czuje się najlepiej w roli lektora to jest to naprawdę świetna alternatywa, aby wasze dziecko poznało Zofię, Hermana i Gienia.
Uwierzcie, warto:)

W Nowy Rok pod anielskimi skrzydłami

Stało się... 

Mamy Nowy Rok, już 2014, nowe plany, nadzieje, marzenia, postanowienia... Ja akurat nie robię noworocznych postanowień, bo najczęściej nie udaje się ich zrealizować i tylko się człowiek stresuje:( 

Co do planów to na dzień dzisiejszy mam jeden najważniejszy - ukończyć Kurs Kwalifikacyjny i zyskać kolejny papierek potwierdzający moje wysokie (a jakże) kwalifikacje pedagogiczne. Przede mną jeszcze trzy miesiące nauki i... czytania w busie;) 

Jeśli chodzi o jakieś plany czy zamierzenia książkowo-czytelnicze to są takie:

• w dalszym ciągu ograniczyć kupowanie nowych książek, bo w tym roku całkiem nieźle mi się udawało opierać księgarnianym pokusom;
• powalczyć o Ebukę;
• przeczytać i pooddawać wreszcie rozmaite pożyczone książki, bo niektóre już od baaaardzo dawna u mnie leżą;
• w dalszym ciągu czytać własne zbiory, bo sporo w nich fajnych tytułów i szkoda, żeby tylko łapały kurz;
• jechać na Targi Książki w Krakowie, bo w tym roku zajęcia na KK mi uniemożliwiły taki wyjazd;
• a poza tym czytać, czytać, czytać...

A żeby rozpocząć rok pod dobrą wróżbą zapodałam sobie najnowszą książkę jednej z moich ulubionych autorek, czyli "Anioł w kapeluszu" Moniki Szwai.

Profesor Jaśmina Taranek jest psychologiem, mieszka w Warszawie, wykłada na uniwersytecie, bywa gościem w rozmaitych programach telewizyjnych, pisze książki i ogólnie spełnia się zawodowo. Również życie rodzinne jej się układa wręcz bajkowo ma przy boku ukochanego męża i trzech dorosłych synów.  I nale w jednej chwili jej świat przestaje istnieć - nagle umiera mąż, najstarszy syn wraz z narzeczoną wyjeżdża budować mosty we Francji, średni zmienia pracę w korporacji na pływanie na statku handlowym, a najmłodszy dostaje pracę też daleko od Warszawy. Jako, że Jaśmina jest świetna w swoim fachu, to świetnie rozumie, że aby nie zwariować lub wpaść w jakąś depresję musi zorganizować swoje życie od nowa - sprzedaje mieszkanie i wyjeżdża do rodzinnego domu w  Szczecinie.

Jonasz również mieszka w Warszawie, ma 12 lat, rodzice świetnie prosperują w biznesie i starają się aby ich syn był jak najlepiej przygotowany do dorosłego życia. Dlatego też chłopiec uczy się kilku języków, uczęszcza na zajęcia taneczne, basen, jeździ konno i oczywiście ma mieć same szóstki w szkole. Przy okazji mamusia stara się dobierać mu tylko odpowiednie towarzystwo i izoluje chłopca od najbliższego przyjaciela Marka. To wszystko to jednak za wiele jak na kilkunastoletniego chłopca - Jonasz nie wytrzymuje presji i ucieka z domu. Przypadkiem wsiada do pociągu jadącego do Szczecina.

Miron... Właściwie niewiele o nim nie wiadomo. Mieszka w starym garażu nad Odrą, nieopodal rodzinnego domu Jaśminy. Jest bezdomnym, ale bardzo nietypowym: czysty, schludny, nie pije, nie kradnie ani nie żebrze, dorabia sobie jako "złota rączka" do wszystkiego, jest inteligentny, oczytany i kulturalny - w jego życiu jest jakaś potężna tajemnica. 

Los połączył ścieżki tej trójki i dał im możliwość rozwiązania własnych kłopotów przy wsparciu nowych znajomych. Chłopiec musi zaufać dwójce dorosłych, a dorośli posuną się nawet do przestępstwa, aby ratować swojego młodego przyjaciela. Czy im się uda? 

Monika Szwaja przyzwyczaiła już swoich czytelników, że jej książki poruszają zawsze jakiś ważny społecznie temat. Tutaj tych tematów jest kilka: krytyka pracy w korporacjach, nowobogacki snobizm, syndrom "pustego gniazda" odczuwany przez rodziców dorosłych dzieci, strata najbliższej osoby, depresja. Ale tym co zdecydowanie wysuwa się na prowadzenie jest problem zbyt dużych wymagań stawianych dzieciom przez rodziców. Najtrafniej sformułował to Andrzej Niski, znajomy lekarz, który tak mówi do matki Jonasza: "Kobieto, czy ty chcesz zarąbać własnego syna? (...) Ile godzin dziennie pracuje normalny człowiek? Nie mówię o jakimś popieprzonym korpoludku. Normalny, dorosły? Osiem? Dziesięć? A to twoje biedne dziecko w dwunastu się wyrabia? A czym go żywisz? Robisz mu obiad w domu czy dajesz mu na bułę? A rozmawiasz z nim czasem o życiu? Ty albo Romek? Ędżi, ja ci mówię, zacznij myśleć." (M. Szwaja, Anioł w kapeluszu, Wyd. Sol, Warszawa 2013, str.121-122)

Jonasz miał szczęście w nieszczęściu, w czasie swojej ucieczki trafił na mądrych i serdecznych ludzi, którzy chcą mu pomóc. A ile jest takich dzieciaków i młodych ludzi, którzy obciążeni zbyt wysokimi wymaganiami rodziców i otoczenia popadają w alkohol, narkotyki lub nawet podejmują próby samobójcze? 

Dzisiejsi rodzice bardzo często nie mają czasu dla swoich dzieci, nie rozmawiają z nimi, zwyczajnie ich nie znają. Ciągła pogoń za pieniądzem, dobrami materialnymi niszczy to co mamy w życiu najcenniejsze - rodzinę, bliskich, przyjaciół. Nawet najbardziej wypasione wakacje na Karaibach nie zastąpią dziecku codziennych kontaktów z rodzicami, wspólnego posiłku czy spaceru. Fakt, trzeba pracować, żeby mieć z czego żyć, ale czy wymiana zeszłorocznego auta na tegoroczny model jest ważniejsza niż szczęście własnego dziecka? No właśnie...

Jako, że akcja książki toczy się w Szczecinie nie mogło zabraknąć bohaterów znanych z poprzednich powieści pani Moniki - oczywiście prym wiedzie "stara gwardia" czyli Lila, Róża i Noel, a jednym z wątków drugoplanowych są problemy nękające Mirandę Wiesiołek oraz Saszę Winogradowa, bohaterów "Zupy z ryby fugu". 

Książka, pomimo trudnej tematyki, nie jest przygnębiająca. Wręcz odwrotnie, sporo w niej dobrego humoru, a historia Jonasza daje nadzieję, że na każdy problem można znaleźć radę, chociaż czasem może ona być mocno niekonwencjonalna. Ale przecież dla wyższego celu warto czasem coś zaryzykować, prawda?

Serdecznie polecam:)

Za książkę serdecznie dziękuję Księgarni Gandalf.